Startpagina > Geschiedenis > Geschiedenis van de auto in Nederland

De geschiedenis van de auto in Nederland

Inhoud

De geschiedenis van de auto in Nederland gaat terug tot 1600.

Stevin's zeilauto
De zeil"auto" van Stevin

In (waarschijnlijk) dat jaar bouwde Simon Stevin een zeilauto. Hij maakte deze in opdracht van Prins Maurits. In de auto was plaats voor 28 man. De wagen reed heen en weer van Scheveningen naar Petten, een afstand van zo'n 75 KM.
Deze "auto" heeft nog enige tijd dienst gedaan maar werd uiteindelijk verkocht aan een visser.

De volgende stap is in 1834.

Stratingh's stoomauto
De stoomauto van Stratingh

Eén van de eerste auto's in Nederland was een experimenteel stoomrijtuig, waarmee de bouwer, Sibrandus Stratingh veel opzien baarde. Zijn tocht van Groningen naar De Punt (ong. 20 KM) in 1834 verliep kennelijk zonder (grote) problemen. De toenmalige koning Willem I had er zelfs van gehoord en wilde graag op de hoogte worden gehouden.

Dit was nog niet het einde van Stratingh's experimenten; Vervolgens construeerde Stratingh een voertuig dat werd aangedreven door electromagnetisme, een uitvinding van de werktuigkundige M.H. Jacobi. Christopher Becker (Stratingh's assistent) bouwde het wagentje met de electromotor, waarbij de voortbeweging werd veroorzaakt door de aantrekkende en afstotende kracht van hoefvormige magneten gevoed door een accu. Stratingh heeft zijn proeven met elektromagnetische voertuigen helaas niet voort kunnen zetten, want op 15 februari 1841 stierf hij.

De eerste auto met benzinemotor

Tot voor kort werd aangenomen dat onderstaande verhaal correct was:

De eerste Nederlandse auto met benzineauto zou op 19 mei 1896 rijden. Hoffotograaf Adolphe Zimmerman uit Den Haag is waarschijnlijk de eerste Nederlandse automobilist. Niet lang daarna volgde notaris Backx. Beide hadden een Benz.

Onderzoek van de Conam haalt dit onderuit. 19 december 1895 reed de eerste (kennelijk luidruchtige) auto rond in Nederland en wel de auto van de industrieel Jos Bogaers Swaegemakers. Volgens deze bron was dat ook een Benz. Ook Venlo claimt, volgens deze bron de eerste auto in Nederland te hebben gehad. In 1893 reed daar voor het eerst een auto, maar dit ging waarschijnlijk om een Duitser.

In 1897 begon Eysink met de productie van auto's (aanvankelijk met inbouwmotoren van Benz, maar niet lang daarna met eigen motoren(!): Daarmee is zij de eerste Nederlandse autofabrikant.

Kenteken
De auto met het keneteken "1", door Groninger Motorrijtuigenfabriek

De eerste puur-Nederlandse auto is de auto met het kenteken "1", een auto van de heer Van Dam. Deze was gemaakt door de Groninger MotorRijtuigenfabriek. Het bijzondere van deze auto is dat er een foto van bewaard is gebleven. (bron foto: RDW)

Acceptatie

De auto werd in Nederland maar moeilijk geaccepteerd in haar begindagen. Gemeentes legden allerlei verboden op, tolwegen heften hoge heffingen, de overheid deed moeilijk over vergunningen, verkeersongelukken werden breed uitgemeten en in het algemeen werd de auto gezien als een snelheidsmonster en een speeltje voor de rijken.

Het beeld veranderde pas na een staking in 1903 waarbij de auto de rol van de trein als postbezorger overneemt. Het blijkt dat de auto dit sneller kan doen dan de trein. Het beeld dat de auto een speeltje is van de rijken blijkt moeilijker te slechten, toch zijn er in de begindagen vele Nederlandse bedrijven die hopen een graantje mee te pikken in de autoindustrie. Bedrijven als die van Van Altena, Eysink, Spyker, Van Aerts zetten een productie op. Toch zouden al deze merken nog voor de grote depressie stoppen. In 1906 werd minister Lely nog uitgelachen toen hij zei dat de auto het vervoermiddel van de massa zou worden.

Na de oorlog

Tot de Tweede Wereldoorlog groeit het automobilisme, grote bedrijven als Philips hebben al een vloot van vrachtauto's. Het zijn vooral de Amerikaanse automerken die populair zijn in Nederland. Na de Tweede Wereldoorlog blijkt een groot deel van het wagenpark gestolen, verwoest of te duur in gebruik. Pas langzamerhand groeit het wagenpark, een groei die steeds sneller lijkt te gaan tot aan de jaren '70.

DAF
DAF voordat het een vrachtwagenfabriek was

Het is zelfs mogelijk om in Nederland een autofabriek te hebben, en Ford, Simca en DAF maken hun auto's in Nederland. De DAF was een in Nederland ontworpen auto en redelijk populair. In ongeveer 20 jaar tijd produceert het 800.000 auto's. Volvo neemt de fabriek over en produceert tot 1990 nog eens 1,4 miljoen auto's. De fabriek werd ook gebruikt voor Mitsubishi. In 2004 stapte Volvo uit NedCar en ging naar Gent. Smart werd de nieuwe wagen die in Born werd gebouwd. In 2006 werd de productie al gestopt, waarna enkel nog de Mitsubishi Colt geproduceerd wordt.

Premier Den Uyl riep in de jaren '70 nog dat iedere arbeider een auto moest hebben. Toen dit min of meer gebeurde vond de regering dat er te veel auto's waren. De eerste file in 1955 groeide uit tot een echt probleem. De regering moest maatregelen nemen om files te voorkomen. Daarnaast probeerde ze autogebruik te verminderen. Dit lukte maar deels. Lostte men een knelpunt op, bleek dat het volgende knelpunt zich aandiende.

Het heden en de toekomst

Tegenwoordig probeert men in Nederland zogenaamde "mobiliteitsoplossingen" te bedenken. Van Wubbo Ockels zijn "Superbus", tot de Quicc!. Autoproductie op grote schaal lijkt op zijn laatste schoenen te lopen; de NedCar fabriek leek gered te worden door de productie van de Mitsubishi Outlander, Peugeot 4002 en Citroën C-Crosser, maar de markt voor dit soort wagens is vrijwel weggevallen. Men becijferd dat tot 2030 de wegen in Nederland voller en voller zullen raken, waarna dit terug zal lopen tot het weggebruik in de jaren '80. Zal er tegen deze tijd nog olie zijn? En wat zijn alternatieven voor benzine?

Verder lezen:

Stuur deze link door

Het duurde 0,0469 seconden om deze pagina te laden

RSS Feeds

GeoURL

Google